مالی، کیف پول و صورتحساب
این صفحه مدل مالی گدارAI را توضیح میدهد: هر درخواست چگونه هزینهگذاری میشود، چه زمانی هزینه از کیف پول کم میشود، BYOK چه تفاوتی با استفاده از اعتبارنامه گدارAI دارد، قیمتگذاری سفارشی چه نقشی دارد و فاکتورهای مالی چطور باید خوانده شوند.
اگر مسئول مالی، مدیر فضای کاری یا مالک محصول هستید، این صفحه را کنار پایش هزینه، قوانین محدودیت بودجه و کش پاسخ بخوانید.
اعداد مالی نهایی را از گزارشها، تراکنشهای کیف پول و فاکتورهای همان فضای کاری بخوانید. سرآیندهای پاسخ و گزارشهای لحظهای برای عیبیابی و مشاهده سریع مفیدند، اما جای سند مالی نهایی را نمیگیرند.
مدل کلی محاسبه هزینه
گدارAI هزینه هر درخواست را از چند داده کنار هم میسازد:
- مدل یا مدل مجازی انتخابشده.
- تعداد توکن ورودی و خروجی، یا واحد مصرف همان API برای مسیرهای غیرمتنی.
- قیمت مؤثر مدل در زمان پردازش.
- نرخ تبدیل و واحد نمایش، وقتی قیمت پایه دلاری و گزارش نهایی ریالی است.
- وضعیت کش، تخفیف، اعتبار هدیه و تنظیمات مالی فضای کاری.
- منبع اعتبارنامه و روش پرداخت هزینه بالادستی.
در درخواستهای متنی، هزینه معمولاً بعد از دریافت پاسخ و روشنشدن مصرف واقعی توکن دقیقتر میشود. در مسیرهای تصویری، صوتی یا مدلهایی با قیمتگذاری ویژه، ممکن است ابتدا یک برآورد ثبت شود و سپس داده نهایی با نتیجه ارائهدهنده کاملتر شود.
BYOK و اعتبارنامه گدارAI چه فرقی دارند؟
در گدارAI دو مسیر رایج برای اتصال به ارائهدهنده مدل وجود دارد:
| موضوع | BYOK | اعتبارنامه مدیریتشده گدارAI |
|---|---|---|
| مالک اعتبارنامه ارائهدهنده | سازمان شما | گدارAI |
| هزینه بالادستی ارائهدهنده | معمولاً در حساب مستقیم سازمان شما نزد ارائهدهنده ثبت میشود. | در حساب گدارAI نزد ارائهدهنده ثبت میشود. |
| حالت مالی در گدارAI | معمولاً external_billed؛ یعنی گدارAI مصرف را برای مشاهده و کنترل ثبت میکند، اما منبع نهایی هزینه بالادستی، صورتحساب ارائهدهنده است. | معمولاً wallet_billed؛ یعنی هزینه مصرف از کیف پول یا صورتحساب گدارAI محاسبه میشود. |
| نقش کیف پول | برای هزینه مستقیم ارائهدهنده کسر نمیشود، مگر هزینه یا خدمت جداگانهای در قرارداد شما تعریف شده باشد. | پشتوانه مالی اصلی مصرف است و در صورت کافی نبودن موجودی میتواند درخواست را متوقف کند. |
| منبع مقایسه مالی | گزارش گدارAI را با صورتحساب ارائهدهنده تطبیق دهید. | گزارش، تراکنش کیف پول و فاکتور گدارAI را مبنا بگیرید. |
در BYOK، گدارAI همچنان درخواست، مدل، مصرف، خطا، کش و مسیر پردازش را ثبت میکند. این دادهها برای پایش و بودجهبندی عملیاتی مهماند، اما الزاماً به معنی کسر مبلغ از کیف پول گدارAI نیستند.
اگر یک فضای کاری هم اتصال BYOK و هم اتصال با اعتبارنامه مدیریتشده گدارAI دارد، گزارش هزینه را به تفکیک حساب ارائهدهنده و مدل بررسی کنید. جمعزدن همه مصرفها بدون توجه به روش اتصال میتواند برداشت مالی نادرست ایجاد کند.
نقش کیف پول
کیف پول پشتوانه مالی فضای کاری برای مصرفهای قابل پرداخت در گدارAI است. وقتی مسیر درخواست با حالت wallet_billed پردازش میشود، گدارAI قبل یا هنگام پردازش بررسی میکند که فضای کاری پشتوانه لازم را داشته باشد.
در UI ممکن است چند عدد مرتبط با کیف پول ببینید:
| مقدار | معنی |
|---|---|
| مانده دفتری | مانده ثبتشده در دفتر تراکنشهای کیف پول. |
| اعتبار قابل استفاده | مقدار قابل استفاده برای درخواستهای جدید، با درنظرگرفتن مصرف در جریان یا تسویهنشده. |
| مبلغ رزروشده | برآورد هزینه درخواستهایی که شروع شدهاند، اما نتیجه نهایی آنها هنوز قطعی نشده است. |
| مصرف در انتظار تسویه | مصرفی که در پنجره جاری ثبت شده و باید به دفتر کیف پول منتقل شود. |
در عمل، درخواستهای موفق و مصرفهای قابل پرداخت بعد از ثبت مصرف از اعتبار کیف پول کم میشوند. اگر هزینه نهایی بعد از پاسخ روشن شود، تسویه میتواند با کمی تأخیر نسبت به لحظه دریافت پاسخ در دفتر کیف پول دیده شود.
کسر هزینه از اعتبار کیف پول
کسر هزینه معمولاً این چرخه را طی میکند:
- گدارAI درخواست را احراز هویت میکند و مدل مؤثر را تشخیص میدهد.
- قانونهای بودجه و محدودیت نرخ بررسی میشوند.
- اگر مسیر نیازمند کیف پول باشد، اعتبار قابل استفاده بررسی میشود.
- هزینه بر اساس قیمت مؤثر مدل، میزان مصرف و نرخ تبدیل محاسبه یا برآورد میشود.
- بعد از پاسخ، مصرف نهایی در گزارش رخداد و سنجهها ثبت میشود.
- مصرف قطعی در تراکنشهای کیف پول منعکس میشود و مانده قابل استفاده بهروزرسانی میشود.
اگر کیف پول موجودی کافی نداشته باشد، درخواست میتواند پیش از ارسال به ارائهدهنده متوقف شود. این رفتار جلوی ایجاد هزینه تازه را میگیرد و معمولاً باید کنار قوانین محدودیت بودجه بررسی شود.
قیمتگذاری سفارشی برای هر مدل
قیمت هر مدل میتواند از کاتالوگ عمومی بیاید یا برای حساب ارائهدهنده همان فضای کاری سفارشی شود. در قرارداد داده، این وضعیت با pricing_mode مشخص میشود:
| وضعیت | رفتار |
|---|---|
public | قیمت از کاتالوگ عمومی مدل خوانده میشود. |
private | قیمت سفارشی همان مدل در همان حساب ارائهدهنده، معمولاً با private_pricing، مبنا قرار میگیرد. |
قیمتگذاری سفارشی وقتی فعال است که برای مدل انتخابشده قیمت خصوصی تعریف و معتبر شده باشد. اگر قیمت خصوصی تعریف نشده باشد، ناقص باشد یا برای آن مدل قابل حل نباشد، مدل باید به قیمت عمومی برگردد یا در مسیر انتخاب مدل بهعنوان قیمت حلنشده دیده شود؛ رفتار دقیق به تنظیمات همان حساب و سیاست فضای کاری بستگی دارد.
این قابلیت در این سناریوها مفید است:
- سازمان شما از ارائهدهنده تخفیف قراردادی گرفته و میخواهد گزارش گدارAI با هزینه واقعی همخوان باشد.
- یک مدل داخلی یا اختصاصی دارید که قیمت عمومی ندارد.
- میخواهید برای محیط عملیاتی و آزمایشی قیمتهای متفاوت تحلیل کنید.
- میخواهید قیمت ریالی یا دلاری مدل را در گزارشها با سیاست مالی داخلی هماهنگ کنید.
- چند حساب از یک ارائهدهنده دارید و هر حساب نرخ تجاری متفاوتی دارد.
بعد از تغییر قیمت سفارشی، چند درخواست کمهزینه آزمایشی بفرستید و نتیجه را در گزارش رخداد، متریک مدل و گزارش مالی همان بازه بررسی کنید. این کار جلوی خطای واحد، مقیاس یا نرخ تبدیل را زود آشکار میکند.
اثر مالی پاسخ از کش
وقتی پاسخ از کش گدارAI برگردد و وضعیت کش hit باشد، درخواست تازهای به ارائهدهنده مدل ارسال نمیشود. بنابراین هزینه بالادستی تازهای برای همان فراخوانی ایجاد نمیشود و در گزارشها میتوانید اثر آن را بهصورت صرفهجویی برآوردی ببینید.
در اسناد مالی و گزارشها ممکن است این مقدارها را ببینید:
| مقدار | معنی |
|---|---|
cache_savings_irr | برآورد صرفهجویی ریالی ناشی از پاسخهای کششده. |
| هزینه بدون کش | هزینهای که اگر کش فعال نبود احتمالاً ایجاد میشد. |
| هزینه نهایی | مبلغی که بعد از کش، تخفیف، اعتبار هدیه و تعدیلها مبنای سند مالی قرار میگیرد. |
صرفهجویی کش را منفعت قطعی نقدی ندانید؛ این عدد معمولاً تخمین ارزش مصرف حذفشده است. برای تصمیمهای مالی، آن را کنار هزینه واقعی، نرخ موفقیت کش و کیفیت پاسخ بررسی کنید.
دورههای تسویه و صدور فاکتور
در گدارAI سه مفهوم زمانی را جدا نگه دارید:
| مفهوم | توضیح |
|---|---|
| پنجره مصرف | بازهای که مصرف درخواستها در آن جمع میشود. برای مانده زنده کیف پول، پنجره جاری بهصورت ماهانه نگه داشته میشود. |
| تسویه کیف پول | فرایندی که مصرف قطعیشده را از پنجره مصرف به دفتر تراکنشهای کیف پول منتقل میکند. این کار دورهای انجام میشود و ممکن است با کمی تأخیر در مانده دفتری دیده شود. |
| دوره فاکتور | بازه رسمی سند مالی؛ معمولاً مطابق دوره اشتراک، قرارداد یا گزارش ماهانه فضای کاری است و در خود فاکتور با period_start و period_end مشخص میشود. |
گزارشهای مالی پنل با تقویم جلالی و منطقه زمانی تهران نمایش داده میشوند. فاکتورهای صادرشده معمولاً شامل مصرف خام، تخفیف، اعتبار هدیه، صرفهجویی کش، تعدیلهای خالص و مبلغ نهایی هستند.
برای بررسی یک فاکتور، این ترتیب را دنبال کنید:
- بازه
period_startوperiod_endرا با دوره مالی مورد انتظار تطبیق دهید. raw_usage_irrرا با گزارش مصرف همان بازه مقایسه کنید.cache_savings_irr،discount_irrوgift_credit_irrرا جدا بررسی کنید.net_adjustment_irrرا برای تعدیلهای دستی یا اصلاحی بخوانید.final_amount_irrرا با تراکنش کیف پول یا روش پرداخت مرتبط تطبیق دهید.
نکتههای مهم برای کنترل مالی
- برای هر سرویس، تیم یا پروژه، فراداده پایدار مثل
project_idوcost_centerبفرستید تا هزینه قابل نسبتدادن باشد. - BYOK را با مصرف کیف پول یکی نگیرید؛ در BYOK منبع نهایی هزینه بالادستی معمولاً گزارش ارائهدهنده است.
- قبل از فعالکردن مدل گران یا مدل با قیمت سفارشی، یک سقف بودجه آزمایشی تعریف کنید.
- تغییر قیمت سفارشی را با تاریخ اثر و دلیل داخلی ثبت کنید تا فاکتورهای بعدی قابل توضیح باشند.
- برای مسیرهای پرتکرار و کمریسک، کش میتواند هم هزینه و هم زمان پاسخ را کاهش دهد.
- نقشهای مالی را محدود نگه دارید؛ برای مشاهده و مدیریت مالی از مجوزهای مالی استفاده کنید و دسترسی مدیر کل را بیدلیل زیاد نکنید.
پرسشهای رایج
آیا در BYOK هم از کیف پول گدارAI هزینه کسر میشود؟
معمولاً نه. در BYOK هزینه مصرف مدل نزد ارائهدهنده از حساب مستقیم سازمان شما کسر میشود. گدارAI مصرف را برای مشاهده، بودجهبندی و عیبیابی ثبت میکند. اگر قرارداد شما هزینه جداگانهای برای خدمات گدارAI داشته باشد، آن بخش جداگانه محاسبه میشود.
چرا هزینه گدارAI با صورتحساب ارائهدهنده دقیقاً یکی نیست؟
علتهای رایج شامل تفاوت زمان ثبت، نرخ تبدیل، قیمت سفارشی، گرد کردن مبلغ، کش، تخفیف، مسیرهای خطادار، یا تفاوت در تعریف واحد مصرف است. برای BYOK، گزارش ارائهدهنده را منبع نهایی هزینه بالادستی بدانید و از گدارAI برای تطبیق درخواستها و تحلیل استفاده کنید.
پاسخ کششده در فاکتور چگونه دیده میشود؟
پاسخ کششده معمولاً هزینه تازهای برای مدل ایجاد نمیکند. اثر آن میتواند در فیلدهایی مثل cache_savings_irr یا گزارش صرفهجویی کش دیده شود. این مقدار ارزش مصرف حذفشده را تخمین میزند و لزوماً مبلغ برگشتی نقدی نیست.
اگر قیمت سفارشی اشتباه وارد شود، چه اتفاقی میافتد؟
گزارش هزینه و فاکتورهای بعد از زمان اثر آن قیمت ممکن است با هزینه واقعی شما همخوان نباشند. قیمت را اصلاح کنید، بازه اثر را مشخص نگه دارید و در صورت نیاز تعدیل مالی را با تیم پشتیبانی یا مالی ثبت کنید.
چرا مانده دفتری و اعتبار قابل استفاده کیف پول یکی نیستند؟
چون ممکن است بخشی از مصرف در پنجره جاری رزرو یا قطعی شده باشد، اما هنوز به دفتر تراکنشهای کیف پول منتقل نشده باشد. اعتبار قابل استفاده برای تصمیم لحظهای درخواستها مناسبتر است؛ مانده دفتری برای سابقه تراکنشها استفاده میشود.
فاکتور چه زمانی صادر میشود؟
فاکتور بر اساس دوره مالی یا اشتراک فضای کاری صادر میشود و بازه دقیق آن در خود فاکتور با period_start و period_end مشخص است. اگر قرارداد سازمانی دارید، زمان صدور و روش پرداخت میتواند تابع توافق همان قرارداد باشد.
برای کاهش هزینه از کجا شروع کنم؟
اول پایش هزینه را به تفکیک مدل و فراداده بررسی کنید. سپس برای مسیرهای پرتکرار کش پاسخ را فعال کنید، برای تیمها یا پروژهها قوانین محدودیت بودجه بگذارید و برای مدلهای پرهزینه، قیمت مؤثر و روش اتصال را بازبینی کنید.